वीरगन्ज । नेपालीहरूको महान् चाड दशैँ, तिहार तथा छठजस्ता पर्वहरू नजिकिँदै गर्दा वीरगन्ज–रक्सौल सीमा नाका क्षेत्रमा नेपाल प्रहरीले सुरक्षा व्यवस्था ह्वात्तै बढाएको छ।
विशेषगरी, लागूऔषध ओसारपसार र अवैध गतिविधि नियन्त्रण गर्न प्रहरीले ‘डग स्निफिङ’ (सुँघ्ने कुकुरसहितको) टोली परिचालनलाई अनिवार्य बनाएको छ।
यसै क्रममा, आइतबार साँझ शंकराचार्य गेटबाट २७ वर्षीय कैलाश कार्कीलाई २.५३० ग्राम ब्राउन सुगर र २० वर्षीय राहुल सरार्फलाई लागूऔषधयुक्त कफ सिरपसहित पक्राउ गरिनुले पर्व सुरक्षामा प्रहरीको यो नयाँ रणनीति प्रभावकारी देखिएको छ।
सीमामा ‘डग स्निफिङ; किन जरुरी ?
लागूऔषध वा अवैध सामग्री ओसारपसार गर्नेहरूले विभिन्न नयाँ तरिका अपनाउने हुनाले परम्परागत चेकजाँच मात्र पर्याप्त हुँदैन। प्रहरीले सीमा नाका जस्तो संवेदनशिल क्षेत्रमा ‘डग स्निफिङ’ टोली परिचालन गर्नुका मुख्य कारणहरू यस्ता छन् :
छिटो र सटीक परिणाम : तालिम प्राप्त कुकुरले मानिस, सामान वा सवारी साधनको चेकजाँच धेरै कम समयमा गर्न सक्छन्। यसले गर्दा नाकामा लामो लाइन र भीडभाड कम गर्न मद्दत पुग्छ।
अप्रत्याशित सामग्री पत्ता लगाउने क्षमता : प्राविधिक उपकरणहरूले पत्ता लगाउन नसक्ने वा गाह्रो हुने लुकाईछिपाई राखिएका लागूऔषध, विस्फोटक पदार्थ, हतियार वा अन्य प्रतिबन्धित सामग्रीहरूलाई कुकुरले आफ्नो गन्धको माध्यमबाट सजिलै र सटीक पहिचान गर्न सक्छन्। यसले गल्ती हुने सम्भावनालाई न्यून गर्छ।
अपराध रोकथाम : चेकजाँचमा तालिम प्राप्त कुकुर (K9) देख्दा नै अवैध सामान बोक्नेहरू डराउने वा सचेत हुने सम्भावना हुन्छ। यसले सीमा अपराधहरूलाई रोकथाम गर्नमा पनि सहयोग पुर्याउँछ।
सुरक्षाकर्मीको जोखिम न्यूनीकरण : विस्फोटक वा खतरनाक सामग्री खोज्दा कुकुरले पहिले संकेत दिने भएकाले सुरक्षाकर्मीहरूले प्रत्यक्ष जोखिम मोल्नु पर्दैन। यसले समग्र कार्यसम्पादनलाई सुरक्षित र प्रभावकारी बनाउँछ।
पर्व सुरक्षा व्यवस्था कडा
सीमा नाकाबाट हुने लागूऔषध, हातहतियार तथा अवैध मुद्राको ओसारपसार नियन्त्रण गर्न जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले ‘विशेष सुरक्षा योजना’ लागू गरेको छ।
पक्राउ परेका दुई युवाहरूलाई बरामद लागूऔषधसहित थप अनुसन्धान र कानुनी कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा राखिएको छ। पर्वको बेला हुने मानवीय भीडभाड र त्यसको फाइदा उठाउँदै हुने अवैध गतिविधिहरूको रोकथाम गर्न प्रहरीले सीमा क्षेत्र, बजार क्षेत्र र मुख्य सडकहरूमा गस्ती र चेकजाँचलाई थप कडा र प्रविधिमैत्री बनाएको देखिन्छ। यसले सीमा सुरक्षामा (K9) को उपयोगितालाई थप बलियो प्रमाण दिएको छ।
